Beeldt u zich even in dat een tabloidkrant een wedstrijd organiseert. Lezers krijgen op de website de keuze uit honderd foto’s van verschillende mannen en vrouwen. Om deel te nemen volstaat het te klikken op de zes aantrekkelijkste mensen. Wie de foto's kiest waarop het vaakst gestemd wordt, krijgt één miljoen euro.
Hoe wint u zo’n spelletje?
Het ligt voor de hand de kandidaten te selecteren die u het mooist vindt. Maar de wedstrijd beloont niet degene die zijn zes aantrekkelijkste mensen eruit pikt. Hij beloont de persoon die de populairste foto’s kiest.
De econoom John Maynard Keynes verzon dit gedachte-experiment toen hij zijn referentiewerk ‘The General Theory of Employment, Interest, and Money’ schreef (als
e-boek te koop voor minder dan een euro bij amazon.nl).
Om de hoofdprijs te winnen, moet u dus bepalen wie de gemiddelde lezer het knapst vindt. Helaas beseffen veel andere deelnemers dit eveneens. Keynes zegt: “Ons denken verplaatst zich steeds vaker naar een niveau waarbij we correct moeten inschatten wat de doorsnee mening is.”
Met deze schoonheidswedstrijd in het achterhoofd, onderzoekt Keynes hoe we het best anticiperen op beursontwikkelingen. Ook in de markten moeten we rekening houden met de perceptie van andere investeerders. Per slot van rekening is de beurs een complex systeem. Met een lineaire denkwijze (A veroorzaakt B) schoppen we het niet ver. Toch zoeken de meeste particuliere beleggers overal een causaal verband. Onze hersenen lijken erop gebrand om elke oorzaak te koppelen aan een gevolg.
Financiële media spelen daar graag op in. Bij iedere gebeurtenis uit het verleden serveren ze een logisch klinkend verhaal. Het geeft de illusie dat marktschommelingen eenvoudig te verklaren vallen en om die reden ook voorspelbaar zijn. Maar we vergeten weleens dat de journalisten telkens de afloop van het verhaal kenden.
Zakenbanken als Goldman Sachs en Morgan Stanley spenderen jaarlijks miljoenen dollars aan research om tendensen op de beurs correct in te schatten. Hun analisten zijn gewapend met Bloomberg- terminals die meer data uitspuwen dan u zich kunt voorstellen. Niettemin slaan ze de helft van de tijd de bal mis. Geen enkele analist voorzag aan het begin van de coronapandemie dat de S&P het jaar 2020 zou afsluiten met een winst van 15,8%. Niemand wist hoe de doorsnee belegger zich zou gedragen toen de wereldeconomie op slot ging.
Voorspellingen zijn steeds nattevingerwerk. De juistheid ervan valt buiten onze controle. Richt u daarom op de zaken die u wel beheerst. Beleg in kwaliteit en speculeer niet teveel. Hou de kosten laag en diversifieer. Laat de winnaars in uw portefeuille floreren. Verkoop aandelen die u opzadelen met een verlies van twintig tot dertig procent, want vaak zakken ze nog dieper weg.